Ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών για ανήλικους χρήστες ουσιών στο ελληνικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης

Η εφαρμογή προγραμμάτων που απευθύνονται σε ανήλικους χρήστες ουσιών που ταυτόχρονα εμπλέκονται στο σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης, προκειμένου να είναι αποτελεσματική θα πρέπει να επιδιώξει την μέγιστη προσέγγιση των προδιαγραφών των βέλτιστων πρακτικών που αναφέρθηκαν προηγούμενα. Είναι σαφές ότι οι προδιαγραφές αυτές θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν  σαν εγχειρίδιο σχεδιασμού και ανάπτυξης. Ωστόσο, θα πρέπει παράλληλα να υπάρξει μια πολύ προσεκτική ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης, ώστε να είναι δυνατές οι αναγκαίες τροποποιήσεις και μετατροπές. Τα απαραίτητα στάδια για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη προγραμμάτων και παρεμβάσεων στον πληθυσμό-στόχο που ταυτόχρονα θα εκπληρώνουν και τις απαιτήσεις του συστήματος κριτηρίων καλών πρακτικών θα πρέπει να περιλαμβάνουν:

Α. Την αναλυτική εξέταση του θεσμικού/κανονιστικού και νομοθετικού πλαισίου που διέπει την λειτουργία των καταστημάτων κράτησης των ανηλίκων στην Ελλάδα. Η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πηγών και δεδομένων και η δημιουργική αναζήτηση μεθόδων υπέρβασης των ελλείψεων που πιθανότατα θα υπάρχουν, αποτελούν λειτουργικά εργαλεία για το βήμα αυτό. Ο στόχος του βήματος αυτού θα πρέπει να είναι, πέρα από τη διασαφήνιση του οργανωτικού και θεσμικού πλαισίου καθώς και του πλαισίου λειτουργίας, και η αρχική εκτίμηση αναγκών τόσο αναφορικά με τον πληθυσμό στόχο όσο και με τα υπόλοιπα μέρη που εμπλέκονται με τη λειτουργία των καταστημάτων. Με τον τρόπο αυτό , πέρα από την σύνθεση ολοκληρωμένης εικόνας για την  κατάσταση που επικρατεί σήμερα, εξυπηρετείται παράλληλα  και μια από τις βασικές παραμέτρους ανάπτυξης καλών πρακτικών, που είναι η συστηματική διαδικασία αναγνώρισης και εκτίμησης των αναγκών του κάθε πλαισίου. Με δεδομένη την ηλικία έναρξης ποινικής ευθύνης για την Ελλάδα στα 15 έτη, η εκτίμηση αναγκών θα πρέπει να συμπεριλάβει παραμέτρους όπως οι ανάγκες σωματικής και ψυχικής υγείας, ο βαθμός εμπλοκής με τις ναρκωτικές ουσίες, ο κίνδυνος υποτροπής στη παραβατική συμπεριφορά αλλά και θέματα που σχετίζονται με τη λειτουργικότητα της οικογένειας.

Β. Βασικό στοιχείο στη διαμόρφωση των νέων παρεμβάσεων, θα πρέπει να αποτελέσει και η  στρατηγική απόφαση για τη «φύση» των παρεμβάσεων. Αναφέρθηκε προηγούμενα, ότι αποφασιστικής σημασίας παράμετρος για την ανάπτυξη αποτελεσματικών πρακτικών, είναι οι τελευταίες, να διέπονται από τη λογική της  θεραπευτικής και κοινωνικής υποστήριξης, και όχι του ελέγχου της συμπεριφοράς. Αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό στοιχείο, η διαφοροποίηση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων από το υπόλοιπο σύστημα της φυλακής που σαφώς και δόκιμα, διέπεται από ελεγκτικές και σωφρονιστικές διαδικασίες. Η παρέμβαση θα πρέπει να σχεδιαστεί με γνώμονα την πολυεπίπεδη υποστήριξη των ανηλίκων τόσο αναφορικά με τις  δυσκολίες που αντιμετωπίζουν από την εξάρτηση, όσο και με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν από τον εγκλεισμό.

Γ. Η Ελληνική πραγματικότητα τεκμηριώνει ότι  η δικτύωση των φορέων αποτελεί πάντα ζητούμενο. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η λειτουργία των οργανισμών, φορέων ή προγραμμάτων που δραστηριοποιούνται  χαρακτηρίζεται από απομονωτισμό, εσωστρέφεια και  από παντελή έλλειψη σύνδεσης μεταξύ τους.  Η δικτύωση των εμπλεκόμενων φορέων αναδείχθηκε σε σημαντική παράμετρο που μπορεί να χαρακτηρίσει μια παρέμβαση ως καλή πρακτική. Στη περίπτωση της Ελλάδας, απαιτείται η προσπάθεια για τη δημιουργία δικτύου που θα περιλαμβάνει τόσο τις διωκτικές, δικαστικές και σωφρονιστικές αρχές όσο και τους φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας και κοινωνικών υπηρεσιών. Με δεδομένη την έλλειψη επαρκούς δικτύωσης στην περίπτωση των ανηλίκων, απαιτείται ιδιαίτερη προσπάθεια για την ανάπτυξη και την εδραίωση κλίματος  επικοινωνίας και συνεργασίας  μέσα από την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, στην κατεύθυνση όχι πλέον αποκλειστικά του σωφρονισμού, αλλά παράλληλα της θεραπείας και της επανένταξης στο κοινωνικό σύνολο.

Δ. Εξαιρετικά σημαντικό στοιχείο, αποτελεί  η ύπαρξη του «συνεχούς της φροντίδας». Η  μετά-φροντίδα όσων αποφυλακίζονται, έχοντας ολοκληρώσει κάποιο θεραπευτικό πρόγραμμα, κρίνεται καταλυτικής σημασίας για την πρόληψη της υποτροπής της παραβατικότητας και την ενδυνάμωση του δεσμού ανάμεσα στον εγκλεισμό και την κοινωνία και αποτελεί σημαντική παράμετρο ανάδειξης της δράσης ως καλή πρακτική. Ωστόσο, θα πρέπει να υπάρξει ιδιαίτερη προσοχή στο σχεδιασμό των υπηρεσιών που θα ακολουθήσουν την αποφυλάκιση και όπου ουσιαστικά θα γίνει η κοινωνική επανένταξη και αποκατάσταση. Η ερευνητική εμπειρία τεκμηριώνει ότι και στην περίπτωση αυτή , ο σχεδιασμός  θα πρέπει να λάβει υπόψη και τα τέσσερα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του πληθυσμού:

  • αποφυλακισμένοι
  • με ιστορικό παραβατικότητας
  • με πρόβλημα εξάρτησης και
  • ανήλικοι.
Advertisements

Προγράμματα και πρακτικές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

Ερευνητικά στοιχεία

Ο πληθυσμός των ανήλικων παραβατών που παράλληλα αντιμετωπίζουν πρόβλημα εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες είναι ιδιαίτερα υψηλός στο σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Πολλοί νέοι των οποίων η εμπλοκή με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, ξεκινά από μικροπαραπτώματα, εντάσσονται σε ένα κύκλο διαρκώς αυξανόμενης παραβατικότητας, και έχουν ήδη αναπτύξει προβλήματα συμπεριφοράς. Πρόσφατη έρευνα[1] τεκμηρίωσε ότι μεταξύ όλων των ανηλίκων που φυλακίστηκαν το 2000, 56% των αγοριών και 40% των κοριτσιών, βράθηκαν θετικοί στην εξάρτηση από ναρκωτικές ουσίες. Το 2002, το ποσοστό των εξαρτημένων ανηλίκων που είχαν εμπειρία φυλάκισης ήταν 23,8% στις ηλικίες 12-17, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για την ίδια ηλικιακή ομάδα που δεν είχε φυλάκιση ήταν 8%[2].  Διαφορετικές μελέτες, υπολογίζουν το ποσοστό των εξαρτημένων από ναρκωτικά, ανήλικων παραβατών μεταξύ 25% και 67% του συνολικού αριθμού των ανήλικων κρατουμένων.

Το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης αποτελεί και την κύρια πηγή παραπομπής στα θεραπευτικά προγράμματα καθώς για το 2007,  το 55% των εισαγωγών ανδρών και το 39% των εισαγωγών γυναικών σε θεραπευτικά προγράμματα έγινε μέσω του συστήματος απονομής της ποινικής δικαιοσύνης[3].

Η έρευνα έχει τεκμηριώσει τη συσχέτιση της  κατάχρησης ναρκωτικών  και της συνεχόμενης εμπλοκής με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης και την παραβατική συμπεριφορά. Αυτό σημαίνει ότι οι ανήλικοι παραβάτες που συνεχίζουν τη χρήση έχουν περισσότερες πιθανότητες να συνεχίσουν  παράνομες δραστηριότητες[4]

Η χρήση ουσιών στους ανήλικους παραβάτες συσχετίζεται με κίνδυνους για τη σωματική υγεία. Σε δείγμα κρατούμενων ανήλικων με προβλήματα εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες 63% έχουν εμπειρία πέντε ή περισσότερων πρακτικών που αυξάνουν τις πιθανότητες μόλυνσης από HIV/AIDS και άλλες σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες[5]. Τέλος, ερευνητικές μελέτες τεκμηριώνουν ότι  ανήλικες γυναίκες με προβλήματα εξάρτησης στις φυλακές, έχουν περισσότερες πιθανότητες να έχουν συνακόλουθη ψυχική νόσο από ότι οι ανήλικοι άνδρες[6].

Προγράμματα

Τα βασικά προγράμματα  που είναι διαθέσιμα στις ΗΠΑ, σε πολλές περιπτώσεις βασίζονται σε μεγάλο βαθμό ή ενσωματώνονται με ένα δικαστικό σύστημα που εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με τα ναρκωτικά. Αυτά περιλαμβάνουν προσεγγίσεις διαχείρισης των υποθέσεων των  τοξικοεξαρτημένων παραβατών (Εναλλακτικές Θεραπείες για την Εγκληματικότητα στους  Δρόμους – TASC), προγράμματα που εκτρέπουν  τους παραβάτες από το δρόμο της φυλακής (Εναλλακτικές Θεραπείες για τις Ναρκωτικές Ουσίες από τη Φυλακή – DTAP), καθώς και προγράμματα όπως το «Σπάζοντας τον κύκλο» (BTC), που συνδυάζουν πτυχές των δικαστηρίων για τα ναρκωτικά, των Εναλλακτικών Θεραπειών για την Εγκληματικότητα στους Δρόμους και τη σταδιακή επιβολή κυρώσεων, προκειμένου να βελτιωθεί η παραμονή των παραβατών στη θεραπεία.

Η θεραπεία της εξάρτησης σε ανήλικους κρατούμενους είναι μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, καθώς μέσα στις φυλακές οι ανήλικοι εκτός από την εξάρτηση, έχουν να αντιμετωπίσουν σειρά άλλων σημαντικών δυσκολιών. Προβλήματα ψυχικής υγείας  όπως άγχος και κατάθλιψη (ιδιαίτερα τα κορίτσια), ακαδημαϊκή αποτυχία και εγκατάλειψη του σχολείου, μαθησιακές δυσκολίες, ή επίσης τη συμβίωση με εξαρτημένους γονείς.

Μελέτη του 2002 [7] αναφέρει ότι το 66% των καταστημάτων κράτησης ανηλίκων, παρέχουν θεραπευτικές υπηρεσίες, με τη συντριπτική τους πλειοψηφία (97%) να είναι εκπαίδευση και ενημέρωση στη πρόληψη της χρήσης ουσιών. Περίπου στα 2/3 των υπαρχόντων προγραμμάτων υπήρχε ομαδική συμβουλευτική από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Νεότερη μελέτη[8] εκτιμά ότι στο  75% των καταστημάτων που διέθεταν υπηρεσίες εκπαίδευσης, ενημέρωσης και πρόληψης η μέση προσέλευση ήταν 21 ανήλικοι. Η ενημέρωση και η εκπαίδευση, όπως είναι προφανές, δεν είναι επαρκής στρατηγική για την αντιμετώπιση της εξάρτησης. Από τα προγράμματα που λειτουργούν στις αμερικανικές φυλακές  περίπου το 45% προσφέρει και αμιγώς θεραπευτικές υπηρεσίες.

Τα προγράμματα πρόληψης επικεντρώνονται σε τρείς τομείς:

α. την παρέμβαση στους ανήλικους υψηλής επικινδυνότητας για την πρόληψη εκδήλωσης παραβατικής συμπεριφοράς, πριν την εμπλοκή με το ποινικό σύστημα

β. στη δικτύωση και τη συνεργασία με φορείς νομικής υποστήριξης, υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες με στόχο την υποστήριξη των οικογενειών στην αναγνώριση και την αποθάρρυνση των εξαρτητικών συμπεριφορών και

γ. στην υποστήριξη των διωκτικών και των δικαστικών αρχών στη παροχή

εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων για την καλύτερη αντιομτεώπιση των ανηλίκων παραβατών με προβλήματα χρήσης ουσιών.

[1] NIDA, 2006

[2] SAMHSA, 2004

[3] SAMHSA, 2007

[4] Young et al, 2007

[5] Teplin et al, 2005

[6] Teplin et al, 2005

[7] Snyder and Sickmund, 2006

[8] Young et al, 2005

Προγράμματα και πρακτικές στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, αναπτύσσονται προγράμματα πρόληψης, θεραπείας και εκπαίδευσης που απευθύνονται σε ανήλικους κρατούμενους χρήστες ναρκωτικών ουσιών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την διετία 2001-2003, χρηματοδότησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων στην πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών εντός των φυλακών, με τη χρήση νέων τεχνολογιών[1].  Το πρόγραμμα, το οποίο μετά την τυπική του λήξη, συνέχισε τη λειτουργία του σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες, είχε στόχο την εκτίμηση αναγκών των  κρατουμένων με ιδιαίτερα εκπαιδευτικά ελλείμματα  στην κατεύθυνση της πρόληψης της χρήσης ναρκωτικών. Το πρόγραμμα περιλάμβανε την εκπαίδευση του θεραπευτικού και φυλακτικού προσωπικού στη πρόληψη της χρήσης ναρκωτικών, τη συμμετοχή των ανήλικων κρατουμένων στην ανάπτυξη του περιεχομένου και των υλικών εκπαίδευσης, και στην  εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Το εκπαιδευτικό υλικό περιλάμβανε πληροφόρηση για τις ουσίες  τους τρόπους χρήσης, τους κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία, καθώς και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές εντός της φυλακής και μετά την αποφυλάκιση.

Σε εθνικό επίπεδο, το σύστημα καταγραφής και αξιολόγησης των θεραπευτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων πρόληψης, Exchange on Drug Demand Reduction Action (EDDRA) του EMCDDA, περιλαμβάνει όλες τις επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, εμπεριέχει τις δράσεις πρόληψης και θεραπείας. Στο πλαίσιο της καταγραφής αυτής  παρακάτω παρατίθενται δράσεις για ανήλικους χρήστες ναρκωτικών ουσιών στο πλαίσιο του σωφρονιστικού συστήματος ανά χώρα εφαρμογής.

ΤσεχΙα

Drug Services in Prison and Follow up Care
Βασικό στόχο του προγράμματος, αποτελεί η υποστήριξη των ανήλικων χρηστών εντός της φυλακής με στόχο την ομαλή επανένταξη τους στο κοινωνικό σύνολο μετά την αποφυλάκιση. Η έμφαση δίνεται στην πρόληψη της υποτροπής στη χρήση και στη παραβατική συμπεριφορά με ατομικές και ομαδικές συναντήσεις. Παράλληλα παρέχεται υποστήριξη στην οικογένεια και στο άμεσο υποστηρικτικό δίκτυο προκειμένου να ενισχυθεί η διαδικασία επανένταξης του εξαρτημένου.

ΙρλανδΙΑ

Ι.The Bridge Project

Το πρόγραμμα αποτελεί εναλλακτικό μέτρο αντί της φυλάκισης. Το πρόγραμμα εστιάζει στον εντοπισμό και την παρέμβαση στους παράγοντες που συσχετίζονται και επηρεάζουν την κατάχρηση ουσιών και την παραβατική συμπεριφορά. Περιλαμβάνει γνωσιακού τύπου διαδικασίες βασισμένες στη προσέγγιση “What Works”[2]. Μια πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος[3], κατέληξε στο ότι 23 από τους 42 ανήλικους παραβάτες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα μεταξύ 2002 και 2004 δεν παρουσίασαν παραβατική υποτροπή και δεν είχαν άλλη εμπειρία φυλάκισης.

ΙΙ. The Tower Programme

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αναπτύσσεται από το 1994 στην ευρύτερη περιοχή του Δουβλίνου (πρόγραμμα στη κοινότητα)  και έχει σαν στόχο τους ανήλικους που εμπλέκονται με το σύστημα απονομής της ποινικής δικαιοσύνης λόγω της παραβατικής συμπεριφοράς και της χρήσης ουσιών. Στόχο του προγράμματος αποτελεί η μείωση της παραβατικής συμπεριφοράς, η εκπαίδευση και η κατάρτιση και οι ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Ι. Programme of Legal and Social Care and Services for Minor and Adult Drug Addicts (PAJS)

Το πρόγραμμα έχει τους εξής στόχους: α. Παροχή φροντίδας και υποστήριξης σε ανήλικους χρήστες με νομικά προβλήματα μέσω κοινωνικής υποστήριξης και ενδυνάμωσης αλλά και παροχή νομικής βοήθειας β. Συντονισμός των φορέων και των υπηρεσιών που εξυπηρετούν τον πρώτο στόχο  και γ. Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση δικαστικών, νομικών και αστυνομικών αρχών για το ιστορικό και τις ανάγκες του κάθε εξαρτημένου που απασχολεί το σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης.

ΙΙ. Lluna Programme. Safer Sex and Drug Use, Peer Education

To πρόγραμμα στοχεύει στην ευαισθητοποίηση, την ενημέρωση και την εκπαίδευση σε πρακτικές ενάντια στο HIV/AIDS και απευθύνεται σε ανήλικους και νεαρούς ενήλικες χρήστες ναρκωτικών στις φυλακές.  Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι συμμετέχοντες αναμένεται να έχουν αυξήσει τη γνώση τους για τη συγκεκριμένη νόσο, τους τρόπους διάδοσης και τις στρατηγικές πρόληψης, Επίσης να έχουν εκπαιδευτεί και υιοθετήσει ασφαλέστερες συνήθειες και συμπεριφορές αναφορικά κυρίως με την ενέσιμη χρήση. Το πρόγραμμα έτρεξε για ένα έτος (2003) και έκτοτε επαναλαμβάνεται περιοδικά.

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εκτροπή από το σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης επιχειρείται μέσω ενός αρκετά συγκεντρωτικού συστήματος προγραμμάτων, που γενικά  υποστηρίζονται από μια σχετικά συνεπή νομοθεσία και ορίζονται ξεκάθαρα στο Υπουργείο Εσωτερικών και στα Σκωτσέζικα Εκτελεστικά έγγραφα,  τα οποία παρέχουν οδηγίες για επαγγελματίες. Η εκτροπή προς το παρόν  περιλαμβάνει συστήματα παραπομπής σύλληψης (ARSs), αποφάσεις απόλυσης υπό όρους και θεραπεία από τα ναρκωτικά, καθώς και διαταγές ελέγχου (DTTOs). Σε ορισμένες περιοχές τα δικαστήρια απεξάρτησης είναι υπό δοκιμή.

Το σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου είναι ένα χαρακτηριστικό  σύστημα από  πάνω προς τα κάτω, με πολύ παρακολούθηση και αξιολόγηση, τα οποία διεξάγονται μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών ή με πρωτοβουλίες της εκτελεστικής εξουσίας. Τα προγράμματα αντιμετωπίζουν τις ανάγκες εκείνων που έχουν χαρακτηριστεί ως άτομα με προβληματική συμπεριφορά σχετικά με τις ουσίες – και αυτό διακρίνεται από την απλή χρήση παράνομων ναρκωτικών. Ο σχεδιασμός και η παράδοση τους βασίζεται στις αρχές της ελαχιστοποίησης της βλάβης. Τα εξωτερικά προγράμματα και η υποκατάσταση με μεθαδόνη, σε συνδυασμό με τον έλεγχο χρήσης μέσω ουρολογικών εξετάσεων αποτελούν βασικούς τρόπους παρέμβασης. Οι κλειστές υπηρεσίες θεραπείας (προγράμματα διαμονής) χρησιμοποιούνται όπου μπορούν να εφαρμοστούν και όταν είναι διαθέσιμες. Παρακάτω περιγράφονται οι κυριότερες δομές.

Ι. Youth awareness Programme (YAP)

Το πρόγραμμα αποτελεί παρέμβαση μέσα στη κοινότητα για ανήλικους  χρήστες ουσιών που έχουν παραβατική συμπεριφορά. Οι ανήλικοι παραπέμπονται στο πρόγραμμα από δικαστήρια ή από τις ανακριτικές αρχές. Μέσω ατομικής συμβουλευτικής σε 12 συναντήσεις, παρέχονται υπηρεσίες πρόληψης της υποτροπής με τη θέσπιση ατομικών στόχων, την επίλυση πρακτικών ζητημάτων (στέγαση, εργασία) και την αυτονόμηση . Σε κάποιες περιπτώσεις το πρόγραμμα μπορεί να προτείνει την παραπομπή σε πρόγραμμα υποκατάστασης ή άλλο θεραπευτικό πρόγραμμα.

ΙΙ. Arrest Referral Schemes (ARSs)

Η υπηρεσία λειτουργεί από τη δεκαετία του 80 και οργανώνει τη συνεργασία μεταξύ της αστυνομίας των τοπικών θεραπευτικών υπηρεσιών και των Drug Action Teams (DAT), με παρέμβαση στον τόπο της σύλληψης και στα καταστήματα κράτησης προκειμένου να διευκολύνουν τη πρόσβαση των ανήλικων παραβατών, χρηστών ουσιών στις θεραπευτικές υπηρεσίες [4] .  Η ανάπτυξη της υπηρεσίας βασίστηκε σε τρείς παραδοχές:

α. τους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ χρήσης και παραβατικής συμπεριφοράς

β. τον μεγάλο αριθμό  προβληματικών χρηστών ουσιών που εμπλέκονται με το σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης

γ. την θετική αποτίμηση κόστους οφέλους της θεραπευτικής παρέμβασης για τη μείωση της χρήσης και της παραβατικής συμπεριφοράς[5]

ΑΥΣΤΡΙΑ

Treatment and Care of Addicted Offenders in Vienna Favoriten Prison

Το πρόγραμμα λειτουργεί από το 1975, παρέχοντας θεραπευτικές υπηρεσίες σε ανήλικους χρήστες στο συγκεκριμένο κατάστημα κράτησης. Ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι η αποχή από ουσίες και αλκοόλ και η πρόληψη υποτροπής στη χρήση και τη παραβατική συμπεριφορά. Στις υπηρεσίες περιλαμβάνεται και η υποκατάσταση με μεθαδόνη. Η αξιολόγηση του προγράμματος την περίοδο 1997-1998 έδειξαν σημαντικά ποσοστά αποχής από τη χρήση και την αποφυγή επανάληψης παραβατικών συμπεριφορών.

ΦΙΛΑΝΔΙΑ

Young Drug Offenders’ Referral to treatment

To πρόγραμμα αποτελεί ένα σύστημα συντονισμού μεταξύ αστυνομικών, δικαστικών και θεραπευτικών υπηρεσιών για την παραπομπή ανήλικων χρηστών με παραβατική συμπεριφορά σε θεραπευτικές υπηρεσίες προκειμένου να αποφευχθεί η επανάληψη παραβατικών συμπεριφορών και να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της εξάρτησης.

ΙΤΑΛΙΑ

The invisible space

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε περιστασιακούς ανήλικους χρήστες ναρκωτικών με παραβατική συμπεριφορά, που συλλαμβάνονται από την αστυνομία, και προσφέρεται ως εναλλακτικό μέτρο της φυλάκισης στην περιφέρεια της  Voghera. To θεωρητικό πλαίσιο της παρέμβασης[6] στηρίζεται στη δυναμικής της μικρής ομάδας αυτοβοήθειας ως μέσου για την μάθηση και την υιοθέτηση νέων συμπεριφορών.

ΓΑΛΛΙΑ

Departmental (sub regional) Justice and Health Conventions of Objectives (CDO)

Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1993, με τη συνεργασία διαφορετικών υπουργείων και υπηρεσιών (Δικαιοσύνης, Εσωτερικών, Υγείας κ.α) με στόχο την καταπολέμηση της διάδοσης των ναρκωτικών ουσιών και την αντιμετώπιση της εξάρτησης. Το πρόγραμμα έχει σαν στόχους, τον εντοπισμό και την αναγνώριση των προβλημάτων υγείας των ανήλικων και νεαρών ενηλίκων κρατουμένων στις Γαλλικές φυλακές και η εκπαίδευση στη προαγωγή υγείας και στη πρόληψη της υποτροπής.

ΟΛΛΑΝΔΙΑ

Drug Policy Implementation in Judicial Youth Institutions

Το πρόγραμμα αφορά την εφαρμογή της  εθνικής πολιτικής για τα ναρκωτικά , μέσα από αναγκαίες προσαρμογές, στα καταστήματα κράτησης ανήλικων χρηστών. Το πρόγραμμα έτρεξε για μια διετία (1999-2000) και επαναλαμβάνεται κάθε φορά που η συγκεκριμένη πολιτική επικαιροποιείται. Μια από τις κύριες λειτουργίες, είναι η έρευνα εκτίμησης αναγκών των ανήλικων κρατουμένων αλλά και των επαγγελματιών σωματικής και ψυχικής υγείας που εργάζονται εντός των φυλακών με το συγκεκριμένο πληθυσμό.


[1] European Commission, 2001

[2] Maguire & Priestley, 1995

[3] Roberts, 2005

[4] Edmunds et al, 1999

[5] Sondni, O’Shea & Williams, 2002

[6] Enzo Spaltro, 2000